Mindful communiceren: 9 tips om meteen toe te passen

The most precious gift we can offer others is our presence. 
When mindfulness embraces those we love, they will bloom like flowers. 
– Thich Nhat Hanh

Betrap je jezelf op vaste patronen in hoe je met jezelf en anderen omgaat? Hoe reageer je in gesprekken, als het over belangrijke, pijnlijke, ingewikkelde dingen gaat? Zeg je te snel ja, ben je bang voor conflicten? Klap je dicht als het over gevoelens gaat? Voel je je snel aangevallen, reageer je kribbig?

Ben je achteraf ontevreden over hoe een gesprek verliep? Kwam je zelf niet goed uit de verf of gaf je de ander niet genoeg ruimte?

Als je wilt leren bewuster te reageren, meer keuzevrijheid te hebben, en meer wilt halen uit je contacten met anderen, dan heb je aandachtige communicatie nodig. Dan ga je ruimte maken tijdens gesprekken: voor wat er in jezelf om gaat, en voor wat je bij de ander waarneemt. Je leert rekening te houden met beide partijen in het gesprek. Door een kleine vertraging in te bouwen, komt er ruimte voor een overwogen reactie, die niet zozeer wordt gestuurd door oude patronen, maar meer door de situatie zelf.

Wat heb je nodig voor aandachtige communicatie?
Om bewuster, opener, milder, te kunnen reageren, en om meer verschillende kanten van een situatie te kunnen meenemen in je reactie, heb je een basis nodig in mindfulness. Soms is dat voldoende, maar veel mensen hebben meer gereedschappen nodig om juist ook in de interactie met anderen “mindful” te kunnen zijn. Hieronder krijg je een aantal tips.

1 Houd contact met jezelf. Train jezelf om te stoppen, te pauzeren, tijdens een gesprek (of voor een email beantwoorden). Vertraag heel even, en stem af op jezelf.

2 Stem geregeld af op je ademhaling en lijf. Geef daarbij aandacht aan je ademhaling: voel de luchtstroom, de beweging van borst en buik, het ritme van de adem. Verruim je aandacht naar je hele lijf. Voel de grond onder je voeten, je stoel onder je billen. (Wanneer je hierin bedreven raakt hoeft dat niet veel tijd te kosten. In het begin vergt het wel wat oefening…)

3 Erken het bestaansrecht van de ander. Bedenk dat die ander bestaansrecht heeft: diegene is er, en heeft zijn eigen gevoelens, geschiedenis, gedachten, ervaringen. Ook al is diegene heel anders dan jij, erken dat ook hij er mag zijn. (Dit is niet hetzelfde als goedkeuren wat die ander vindt of doet, je hebt uiteraard recht op een mening!)

4 Erken het bestaansrecht van jezelf. Hetzelfde geldt voor jezelf. Cijfer jezelf niet weg. Wat je ook voelt, denkt, ervaart, wenst, hoopt – je hebt het recht er te zijn, met alles wat er in je om gaat. (Je hoeft niet toe te geven aan je impulsen en verlangens, maar je kunt ze wel onder ogen zien en erkennen dat ze er zijn.)

5 Hou rekening met verschillende perspectieven. Weet dat het perspectief van binnenuit heel anders is dan het perspectief van buiten. Bij jezelf weet je wat je bedoelingen zijn, bij een ander zie je vooral het gedrag. De meeste mensen hebben goede bedoelingen, al pakken dingen soms verkeerd uit. 

6 Verplaats je in het perspectief van de ander. Stel je eens voor hoe het gesprek, jijzelf, de wereld, er uitzien door de ogen van de ander. Realiseer je wat diens belangen, wensen en ervaringen zijn. Of probeer die te ontdekken.

7 Maak je niet te druk over je non-verbale gedrag: belangrijker zijn je intenties, je bereidheid om naar de ander te luisteren. Als je iets leest over communicatie wordt er doorgaans veel aandacht besteed aan non-verbaal gedrag. Als je gaat proberen bewust oogcontact te maken, dan kun je gemakkelijk de kluts kwijtraken: hoe veel oogcontact is normaal? Je gaat energie en aandacht besteden aan je houding, je gezicht en dergelijke, wat afleidt van het contact maken. Als je innerlijke houding okay is, volgt je non-verbale gedrag vanzelf.

8 Beschouw jezelf (en de ander) als een werk in uitvoering. Je zult altijd dingen tegenkomen die anders kunnen, je kunt altijd meer bewustzijn ontwikkelen, betere vaardigheden leren. Je bent waar je nu bent, je bent onderweg en dat zal je altijd zijn. Reken jezelf niet af op wat je nog niet kunt en weet, en besef dat er altijd ruimte is om te groeien.

9 Het besef van niet-weten en niet-kennen. Begrijp dat je de ander nooit volledig kunt kennen. Sta stil bij het gegeven dat we nooit helemaal kunnen weten hoe het is om die ander te zijn. Onze ervaringen zijn soms vergelijkbaar maar soms fundamenteel anders. We interpreteren de dingen die gebeuren op een iets andere of compleet verschillende manier; sommigen van ons horen muziek in kleuren, anderen zijn zich steeds bewust van waar de uitgang is, sommigen zijn heel gevoelig voor geluid, anderen horen de hele dag muziek in hun hoofd. Realiseer je dat je de ander nooit zult kennen, en het zal je helpen om nieuwsgierig te blijven.

Wil je meer weten en vooral ervaren? Oefen, lees, probeer uit. Als je nog geen grondige mindfulnesstraining hebt gedaan: het zal je helpen dit degelijk te leren en om te trainen! Hier vind je informatie over mindfulnesstrainingen. Heb je al wel een goede basis? Gun jezelf ondersteuning en samen oefenen met een verdiepende training, Compassie of Omarm je leven. Heb je ideeën? Mail ze gerust!

 

Alleen met het hart kun je goed zien: 

de essentie is onzichtbaar voor het oog.
– Uit: ‘De kleine prins’, Antoine de Saint Exupery

 

Wil je Hende’s blog ook in je mailbox ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief, je ontvangt dan ook de gratis mindfulness starterskit en kan meedoen aan gratis wekelijkse meditaties door Hende!

© 2021 Hende Bauer/Centrum voor Mindfulness Den Haag, alle rechten voorbehouden

ALS JE WILT KUN JE DIT ARTIKEL GEBRUIKEN IN EEN TIJDSCHRIFT, WEBPAGINA OF NIEUWSBRIEF als je deze tekst erbij zet met een werkende link naar de website: “Door Hende Bauer van het Centrum voor Mindfulness Den Haag, www.centrummindfulness.nl.”

Scroll naar top